Zorgbelang Noord Holland  

Nieuwsbrief Zorgbelang Noord-Holland, mei 2013

Themanieuwsbrief Aandacht Voor Iedereen (AVI)

Deze extra editie van onze nieuwsbrief is gewijd aan het landelijke project Aandacht voor Iedereen. Zorgbelang Noord-Holland levert drie medewerkers aan dit project.

 

Aandacht voor Iedereen – maatwerk advies en begeleiding
Aandacht voor Iedereen is een landelijk project. Hier doen alle grote patiëntenorganisaties aan mee. In elke provincie werken diverse Adviseurs versterking Wmo. Zij bieden hun advies en ondersteuning kosteloos aan. Voornaamste doel is ervoor te zorgen dat gemeenten en Wmo-raden goed gevoed worden door huidige en toekomstige Wmo-cliënten en het benutten van lokale initiatieven.


Voor wie?

  • cliënten-, verwanten- en familieraden
  • patiëntenorganisaties
  • Wmo-raden
  • gemeenten
  • zorginstellingen
  • welzijnsorganisaties. 

 

Waar kunt u zoal aan denken?

  • Wij kunnen een informatieve presentatie geven tijdens een themabijeenkomst die u organiseert over de Wmo, de Kanteling, de transitie AWBZ en het regeerakkoord, medezeggenschap, het lokale speelveld, etc.
  • Wij kunnen een training verzorgen voor uw lokale / regionale belangenbehartigers over specifieke en generieke belangenbehartiging of het onderwerp ‘eigen kracht’.
  • We kunnen uw Wmo-raad adviseren over zaken als regionalisering, het in kaart brengen van het lokale speelveld, beïnvloedingvaardigheden, de kwaliteit van adviezen, etc. 
  • We kunnen cliëntenraden van AWBZ zorginstellingen helpen met het aangaan van relevante Wmo-contacten in de regio om cliëntgroepen onder de aandacht te brengen, die straks bij de Wmo hun zorg en ondersteuning moeten aanvragen.
  • We kunnen gemeenten helpen met het in beeld brengen van alle cliëntgroepen die te maken krijgen met de transities. 
  • We kunnen zorg- en welzijnsorganisaties helpen met het zoeken van verbindingen in de wijk, met buurtinitiatieven, met elkaar. En met het betrekken van cliënten bij hun beleid en strategie. 
  • We kunnen verbindingen tot stand brengen en nieuwe vormen voor cliëntenparticipatie mede helpen organiseren en vormgeven.

 

Nieuwsbrief en algemene informatie over AVI

U kunt zich gratis abonneren op de nieuwsbrief van Aandacht voor Iedereen, die bijna maandelijks verschijnt. Deze nieuwsbrief bevat tips, handvatten, achtergronden en onderzoek in het kader van de veranderingen in de Wmo. Geef u op door een mail te sturen naar: secretariaattransitie1@cg-raad.nl.

Algemene informatie, eerder verschenen nieuwsbrieven, kennisdossiers en contactgegevens van Adviseurs in het hele land kunt u vinden op de website van het Programma VCP. Om kosten te sparen is er geen zelfstandige website voor het programma Aandacht voor Iedereen ontwikkeld. Zo blijft er meer geld over voor de gratis ondersteuning.

 

De Adviseurs van Noord-Holland

In Noord-Holland werken Yvonne Steemers, Suzanne Klein Schiphorst en Jimmy van Noorden vanuit Zorgbelang Noord-Holland in het programma ‘Aandacht voor Iedereen’. Wij hopen dat u ons weet te vinden! De adviseurs zijn telefonisch te bereiken via nummer 023 - 530 00 00, of per mail:

 

Yvonne Steemers y.steemers@zorgbelang-noordholland.nl
Suzanne Klein Schiphorst  s.kleinschiphorst@zorgbelang-noordholland.nl
Jimmy van Noorden  j.vannoorden@zorgbelang-noordholland.nl

Nieuw aanbod

Inkoop extramurale begeleiding

Vanaf september 2013 kunnen de Adviseurs een bijeenkomst organiseren waarin een deskundige alle ins en outs verteld rond de inkoop van extramurale begeleiding. Er wordt gefocust op het inkoopproces van een gekanteld en vernieuwend aanbod voor begeleiding en persoonlijke verzorging.

 

Invloed gemeenteraadsverkiezingen 

Wilt u als Wmo-raad meer kennis krijgen over de manier waarop u als raad invloed kunt uitoefenen op de gemeenteraadsverkiezingen? De AVI-adviseurs kunnen een bijeenkomst rond dit onderwerp organiseren.

Gemeenten bereiden zich nu al voor de decentralisatie AWBZ. Op veel plaatsen werkt men aan nieuw gemeentelijk beleid rond de decentralisatie extramurale begeleiding en persoonlijke verzorging. Belangrijke thema’s die ook in de gemeenteraadsverkiezingen aan bod zouden moeten komen. Als Wmo-raad of lokale belangenbehartiger kunt u daarvoor zorgen. Ook al is nog niet alles bekend, toch ziet u vast kansen maar hebt u ook zorgen rondom de decentralisatie AWBZ. Kom naar een van de informatieve, netwerkbijeenkomsten die AVI vanaf eind mei organiseert en praat mee hoe u uw kansen en zorgen rond de AWBZ onder de aandacht kunt brengen bij de gemeente en bij de lokale partijen.

AVI-adviseurs organiseren de bijeenkomsten alleen op uw verzoek. Heeft u interesse in een netwerkbijeenkomst? Neem dan contact op met een van onze adviseurs of neem contact op met het AVI-secretariaat, secretariaattransitie1@cg-raad.nl.

 

Handreiking

Wilt u als Wmo-raad nu al meer informatie? Dat kan, er is een handreiking gemaakt rond dit onderwerp. De handreiking laat onder meer zien wat belangenbehartigers en Wmo-raden kunnen doen om invloed uit te oefenen op de verkiezingsprogramma's.

Handreiking gesprek AWBZ-cliëntenraden

Suzanne Klein Schiphorst, beleidsadviseur bij Zorgbelang Noord-Holland en adviseur Programma Aandacht voor Iedereen in Noord-Holland, ontwikkelde aandachtspunten en praktische tips voor cliëntenraden en Wmo-raden die met elkaar in gesprek willen gaan.

De scheiding van wonen en zorg vraagt namelijk samenwerking en afstemming tussen Wmo-raden en cliëntenraden. Extramuralisering, decentralisatie AWBZ, scheiden van wonen en zorg: deze ontwikkelingen leiden ertoe dat steeds meer cliënten met een lichtere zorgvraag die voorheen in een intramurale setting zorg zouden ontvangen, straks de zorg in de eigen omgeving zullen krijgen. Dat betekent dat zij voor hun belangenbehartiging niet alleen bij de AWBZ-cliëntenraad moeten zijn, maar ook bij de Wmo-raad en de huurdersvereniging.

Veel Wmo-raden bereiden zich voor op de decentralisatie van de AWBZ. Bijvoorbeeld door vanuit het cliëntenperspectief in gesprek met de gemeente te gaan. Cliënten die in een instelling wonen praten - vanuit de cliëntenraad - mee over het instellingsbeleid. Niet alleen over de verzorging, maar over alle diensten die door de instelling worden geboden.

 

Advies en ondersteuning en download handreiking

Hebt u vragen over scheiden van wonen en zorg of wilt u als Wmo-raad contact leggen met cliëntenraden van zorginstellingen, neem dan contact op met de Adviseur Versterking Wmo in Noord-Holland via 023 - 530 00 00. U kunt de handreiking hier downloaden.

Modellen voor lokale participatie

Hoe toekomstbestendig is de wijze waarop in uw gemeente burgers en cliënten op dit moment betrokken zijn bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van beleid? Rita Meuwese, beleidsadviseur van Zorgbelang Noord-Holland, schreef samen met Maarten de Gouw van de Koepel Wmo-raden en Karin Stok van Movisie een handreiking waarmee Wmo-raden zelf aan de slag kunnen gaan om de burger- en cliëntenparticipatie in de eigen gemeente te onderzoeken. De handreiking beschrijft vier modellen. De verschillende rollen, taken en posities van burgers en cliënten worden voor elk van de vier modellen beschreven. 

 

Ondersteuning door Zorgbelang Noord-Holland mogelijk

Zorgbelang Noord-Holland kan Wmo-raden helpen om met deze leidraad aan het werk te gaan. Wij hebben een workshop ontwikkeld die voor elke Wmo-raad op maat uitgevoerd kan worden. Zo krijgt u zicht op welke positie u nu inneemt als Wmo-raad en hoe u tot een passende situatie kunt komen. Neem voor meer informatie contact op met beleidsadviseur Rita Meuwese via 023 - 530 00 00 of mail naar r.meuwese@zorgbelang-noordholland.nl

 

Download de handreiking

U kunt de handreiking hier downloaden.

 

Digitale brochure transitie jeugdzorg

Rita Meuwese, beleidsadviseur bij Zorgbelang Noord-Holland, heeft in samenwerking met Hetty Jobse, regioconsulent cliëntparticipatie Landelijk Cliëntenforum Jeugdzorg, de feiten op de rij gezet over het nieuwe domein van de Jeugdzorg. De informatie is toegespitst op Wmo-raden en belangenbehartigers die in Noord-Holland werken. De informatie is in de vorm van een digitale notitie gegoten: alle informatie is door aanklikbare links eenvoudig op internet na te lezen.

 

Aanleiding

De landelijke overheid heeft in de zomer van 2012 gewerkt aan de totstandkoming van twee conceptwetten die een rol zullen spelen in de toekomst van de jeugdzorg. Het gaat om de Wet Professionalisering van de Jeugdzorg en de nieuwe Jeugdwet. De eerste wet gaat vooral over het eisen stellen aan de medewerkers in de jeugdzorg; de tweede wet gaat over de verantwoordelijkheid van gemeenten als de jeugdzorgmiddelen onder hun beheer vallen (transitie jeugdzorg). Die tweede wet is vooral van belang voor Wmo-raden.

 

Onzekere rol Wmo-raden

Het is nog maar de vraag of Wmo-raden over de transitie jeugdzorg ook advies gaan geven. De nieuwe Wet op de Jeugdzorg is een andere wet dan de Wmo en is daar ook niet mee verbonden. Veel gemeenten pakken de komende transities in het sociale domein (AWBZ, Jeugdzorg en Participatiewet) gezamenlijk aan. Of zij de Wmo-raden ook een taak geven in het adviseren over alle drie de transities is nog niet duidelijk. Hoe dan ook is het belangrijk dat een Wmo-raad kennis heeft van het domein Jeugdzorg. De digitale brochure helpt de Wmo-raad daarbij!

 

Download

Wilt u de notitie dowloaden? Dat kan. Via deze link komt u op de downloadpagina terecht.

Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord (longread)

Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij is een grote rol weggelegd voor gemeenten. Zij krijgen namelijk per 1 januari 2015 op grond van de Wmo een brede verantwoordelijkheid voor de ondersteuning van burgers die beperkt kunnen participeren. Delen van de AWBZ worden dan gedecentraliseerd naar de Wmo. We hebben enkele belangrijke gevolgen voor het lokale Wmo-beleid voor u op een rij gezet.

 

Tijdpad

Het kabinet wil dat de veranderingen in de Wmo in 2015 worden ingevoerd. Het recente wetsvoorstel voor de wijziging van de Wmo wordt ingetrokken. Een nieuw wetsvoorstel wordt volgens de staatssecretaris najaar 2013 verwacht. Het betekent dat gemeenten in ieder geval tijd hebben om in 2014 hun Wmo-beleid aan te passen. De VNG stelt in haar reactie op de plannen dat deze voorbereidingstijd te kort is voor gemeenten.

 

Visie

Het kabinet streeft naar een samenleving die mensen meer de mogelijkheden biedt om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leven, voor meer gelijke deelname en meer eigen regie. De voorgenomen ratificatie door dit kabinet van het VN-verdrag inzake de rechten van een persoon met een handicap zal een belangrijke impuls zijn bij het realiseren van een dergelijke samenleving.

 

De plannen van het kabinet zijn erop gebaseerd dat mensen eerst zelf en met hun sociale omgeving een oplossing proberen te vinden voor hun behoefte aan ondersteuning, als dat niet lukt kunnen ze een beroep doen op gemeenten en/of zorg via de zorgverzekeraar en alleen als er geen alternatief is, komen ze aanmerking voor zorg via de kern-AWBZ.

 

Toelichting

Uitgangspunten van het kabinet voor een langdurige zorg die van een goede kwaliteit is, maar ook in de toekomst nog betaalbaar is:

  1. Uitgegaan wordt van wat mensen (nog) wel kunnen in plaats van wat zij niet kunnen. Kwaliteit van leven (welbevinden) staat voorop. Dat betekent bijvoorbeeld dat mensen langer thuis moeten kunnen blijven wonen.
  2. Als ondersteuning nodig is, wordt allereerst gekeken naar het eigen, sociale netwerk en de financiële mogelijkheden van betrokkenen en wordt de hulp dichtbij georganiseerd. Zo zullen mensen meer voor elkaar moeten gaan zorgen.
  3. Voor wie – ook met steun van de omgeving – niet (meer) zelfredzaam kan zijn, is er altijd (op participatie gerichte) ondersteuning en/of passende zorg.
  4. De meest kwetsbare mensen krijgen recht op passende zorg in een beschermende, intramurale omgeving in een nieuwe kern-AWBZ.

 

Wie ondersteuning en zorg nodig heeft krijgt die zoveel mogelijk dichtbij - in de eigen leefomgeving - door gemeenten en zorgverzekeraars aangeboden. Deze ondersteuning en zorg zijn gericht op zelfredzaamheid, op het versterken van zelfstandigheid en op het langer thuis kunnen blijven wonen. Voor kwetsbare mensen die vanwege hun beperkingen niet meer in een thuisomgeving kunnen wonen, en die een beschermende en veilige omgeving nodig hebben, blijft zorg beschikbaar via de kern-AWBZ.

 

Deze veranderingen gaan veel vragen van alle betrokkenen. Samen met mensen die ondersteuning of zorg willen, wordt straks eerst gekeken wat zij samen met hun sociale omgeving kunnen doen. Gemeenten moeten daarom nog meer naast de burger staan. Zorgaanbieders zullen meer mens- en buurtgericht moeten gaan werken. De zorgverzekeraars en zorgkantoren moeten samenwerken met gemeenten. Zij zullen ook meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor de kwaliteit van de zorg in instellingen. En de samenleving zal meer betrokkenheid en zorg voor elkaar moeten tonen.

 

 

Belangrijke veranderingen

Hieronder een overzicht van belangrijke veranderingen in de Wmo die het kabinet wil doorvoeren:

 

Compensatieplicht en kanteling

 

  • Om duidelijker te maken wat de burger van de gemeente mag verwachten en omgekeerd, zal de compensatieplicht herijkt worden. Daarmee krijgen gemeenten meer ruimte om mensen zo nodig - als de hulp in eigen kring ontoereikend is - te ondersteunen met passende voorzieningen. De gemeente die een inwoner ondersteunt, mag van deze verwachten dat die er zelf ook alles aan doet om te kunnen participeren, zowel in sociaal als in financieel opzicht.
  • Om de transitie van AWBZ-begeleiding naar de Wmo goed te laten verlopen, is de kanteling-gedachte een voorwaarde. De Kanteling vraagt om een andere kijk op aanbieden van ondersteuning of begeleiding. Niet vanuit bestaande voorzieningen maar vanuit wat een individu nodig heeft om mee te kunnen doen. De burger en de gemeente gaan samen in gesprek, waarbij de individuele behoeften en mogelijkheden centraal staan in plaats van de beperking of de zorgvraag of het standaard zorgaanbod.

 

Zorg en ondersteuning

 

  • Per 2015 komen de aanspraken op extramurale zorg, kortdurend verblijf en bijbehorend vervoer in de AWBZ te vervallen. Deels wordt dit opgenomen in de Wmo. 75% van de bijbehorende budgetten wordt overgeheveld naar gemeenten.
  • Per 2015 kan geen aanspraak meer worden gemaakt op de extramurale functie persoonlijke verzorging in de AWBZ. Gemeenten worden verantwoordelijk voor ondersteuning en ontvangen 85% van het budget.
  • Er is meer geld beschikbaar, zodat gemeenten op maat huishoudelijke ondersteuning kunnen bieden.
  • Onderzocht wordt hoe begeleid wonen (ggz) dat gericht is op participatie, in het gemeentelijke domein wordt opgenomen.
  • Cliëntondersteuning blijft bestaan, zodat een cliënt zich kan laten bijstaan bij de aanvraag. De AWBZ-middelen hiervoor worden overgeheveld naar gemeenten (MEE).
  • Er komt een recht op het persoonsgebonden budget (pgb) in de Wmo. Voor dat pgb gaan wel strenge regels gelden.

 

In de wijk

 

  • Er komt € 50 miljoen beschikbaar om sociale wijkteams in te richten. Deze teams kunnen ervoor zorgen dat de ondersteuning vanuit de gemeente wordt afgestemd op de medische ondersteuning.
  • De wijkverpleegkundige krijgt een belangrijke rol. Door in de wijkverpleegkundige zorg te investeren, kunnen oudere en kwetsbare mensen langer zorg thuis ontvangen en wordt de samenhang tussen zorg, preventie, welzijn en wonen verbeterd. Verzekeraars, gemeenten en zorgverleners maken samen afspraken over de invulling van de inzet van de wijkverpleegkundige. De wijkverpleegkundige zorg valt overigens onder de Zorgverzekeringswet (Zvw).

 

Financiële steun

 

  • Er komt een maatwerkvoorziening. Gemeenten gaan (financiële) steun bieden, ofwel via Wmo-voorzieningen ofwel inkomenssteun via de bijzondere bijstand. De huidige landelijke regelingen voor inkomenssteun verdwijnen (compensatie eigen risico, aftrek specifieke zorgkosten en de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten). De maatwerkvoorziening kan worden ingezet in het brede sociale domein.
  • Eigen bijdrage huishoudelijke hulp: De financiële draagkracht van burgers zal via de eigen bijdragesystematiek worden gewogen. Dit betekent dat gemeenten, naast de eigen bijdrage, geen aanvullend inkomensbeleid kunnen voeren.

 

Contracten met zorgaanbieders

 

  • Als gemeenten huishoudelijke hulp door derden willen laten verrichten, geldt er geen verplichte aanbesteding.
  • Als een gemeente een nieuwe aanbieder voor huishoudelijke hulp contracteert, moet deze aanbieder overleggen met de oude aanbieder over overname van het personeel dat de huishoudelijke hulp verleende.
  • Gemeenten moeten basistarieven voor huishoudelijke hulp vaststellen.

 

Wat verandert niet?

 

  • Extramurale dagbesteding en extramurale persoonlijke verzorging blijven in 2014 beschikbaar.
  • Huishoudelijke hulp blijft in 2014 ook voor nieuwe cliënten beschikbaar.

 

 

Oplossingen voor specifieke cliëntengroepen

Volgens het kabinet gaat het bij alle oplossingen om mensen die maatwerk nodig hebben, rekening houdend met de mogelijkheden en specifieke kenmerken van de betreffende persoon. Toch worden de oplossingen nog in ZZP-termen omschreven. Belangrijkste reden daarvoor is dat de nieuwe criteria voor de kern-AWBZ nog niet beschikbaar zijn.

 

Als we de brief goed begrijpen zou dit voor nieuwe cliënten het volgende kunnen betekenen:

  • Ouderen die veilig thuis kunnen wonen en geen beschermende en veilige omgeving in een instelling nodig hebben, kunnen een beroep doen op gemeenten en zorgverzekeraars. Meer specifiek gaat het om ouderen die nu een ZZP VV3 hebben en een deel van de ouderen met ZZP VV4. Een andere deel van de ouderen met ZZP VV4 en alle ouderen met een ZZP VV5 of hoger ontvangen intramurale zorg via de kern-AWBZ.
  • Voor een deel van de mensen met een verstandelijke beperking (ZZP VG3) ziet het kabinet mogelijkheden om thuis te wonen. Dat geldt niet voor mensen die sociaal zeer beperkt zelfstandig functioneren en een veilige en vertrouwde leef-, werk- en woonomgeving nodig hebben. Voor deze mensen, deels vanaf ZZP VG3 en volledig vanaf ZZP VG4, is zorg met verblijf beschikbaar binnen de nieuwe kern-AWBZ.
  • Mensen met een lichamelijke beperking en die in staat zijn regie te voeren, kunnen thuis wonen. Het betreft cliënten met een ZZP LG1 en LG3. Dit geldt niet voor cliënten met ZZP LG2 en met ZZP LG4 en hoger, die zorg ontvangen via de kern-AWBZ.
  • Voor mensen met een beperkte zorgvraag als gevolg van een zintuiglijke beperking (auditief en visueel) op het niveau van ZZP ZG1 zijn er mogelijkheden om zorg thuis te organiseren. Bij een toenemende zorgvraag vanaf ZZP ZG2 wordt deze zorg onderdeel van de kern-AWBZ.
  • Tot slot, dit kabinet ziet geen mogelijkheid thuis een integraal pakket aan ondersteuning en behandelzorg te verlenen aan licht verstandelijk gehandicapten met gedragsproblematiek (ZZP LVG 1 t/m 5) en sterk gedragsgestoorde mensen met lichte verstandelijke beperkingen (ZZP SGLVG1). Deze mensen krijgen zeer gespecialiseerde zorg die moeilijk in een thuisomgeving verleend kan worden.

 

 

Inspraak en belangenbehartiging

Het kabinet geeft aan dat de betrokkenheid van burgers bij het Wmo-beleid van gemeenten in de huidige Wmo-expliciet genoemd wordt, maar dat de vorm waarin dit moet gebeuren niet wettelijk is vastgelegd. In de praktijk hebben veel gemeenten voor dit doel een Wmo-raad ingesteld. Volgens het kabinet is het programma Aandacht voor iedereen een belangrijk instrument bij het versterken van de Wmo-raden.

In de herziene Wmo wil het kabinet straks ruimte creëren voor gemeenten om desgewenst de medezeggenschap rondom de Jeugdwet, Participatiewet en Wmo ook gezamenlijk te organiseren. Daarbij wordt de gemeente straks verplicht om in het gemeentelijk beleidsplan aan te geven welke eisen zij stellen ten aanzien van de medezeggenschap van cliënten van aanbieders van Wmo-ondersteuning.

 

Meer lezen

Op de website van het programma VCP kunt u ook de onderliggende beleidsstukken lezen.

Zorgbelang Noord-Holland

Schipholpoort 48

2034 MB Haarlem

 

023 - 530 00 00

info@zorgbelang-noordholland.nl

www.zorgbelang-noordholland.nl

Volg Zorgbelang Noord-Holland op Twitter